Nhiều kết quả trong cải cách thủ tục hành chính
Báo cáo tại hội thảo, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh cho biết: Trong hai năm 2025 - 2026, Bộ GDĐT đã rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 191 thủ tục hành chính (TTHC), 577 điều kiện kinh doanh và bãi bỏ 4 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thuộc phạm vi quản lý.
Để thực thi các phương án đã được phê duyệt, Bộ GDĐT thực hiện lộ trình sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế 40 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm: 3 Luật, 15 Nghị định, 1 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 21 Thông tư.
Tính đến nay, đối với các văn bản thuộc thẩm quyền cấp trên, Bộ đã hoàn thành 3 văn bản, 16 văn bản còn lại (gồm 3 Luật và 13 Nghị định) đang tiếp tục được xử lý. Đối với văn bản thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng, đã có 14/21 Thông tư được hoàn thành, 7 Thông tư còn lại đang trong quá trình hoàn thiện.
Công tác cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục đã đạt nhiều kết quả rõ nét, đặc biệt về số lượng thủ tục, thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh báo cáo tại hội thảo
Theo Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 84 thủ tục hành chính tại 10 Nghị định; đồng thời cắt giảm 148 điều kiện kinh doanh, giảm 581 ngày giải quyết thủ tục hành chính và giảm khoảng 4,3 tỉ đồng chi phí tuân thủ.
Theo Nghị quyết số 23/2026/NQ-CP, Bộ cắt giảm 48 thủ tục, đơn giản hóa 9 thủ tục và cắt giảm 165 điều kiện kinh doanh. Kết quả này giúp giảm 903 ngày giải quyết thủ tục hành chính và giảm khoảng 3,6 tỉ đồng chi phí tuân thủ, tập trung vào các nhóm: giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, tư vấn du học và các cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài và văn phòng đại diện giáo dục nước ngoài tại Việt Nam.
Bộ GDĐT tiếp tục đề xuất lộ trình mới theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP nhằm đơn giản hóa 53 thủ tục hành chính liên quan đến 13 văn bản quy phạm pháp luật. Dự kiến, phương án này sẽ cắt giảm 153/851 điều kiện kinh doanh (tỉ lệ 17,98%), giảm 806 ngày giải quyết thủ tục hành chính (tỉ lệ 15,16%) và giảm khoảng 858 triệu đồng chi phí tuân thủ.
Bên cạnh đó, việc triển khai Nghị định số 142/2025/NĐ-CP và Nghị định số 143/2025/NĐ-CP đã thể chế hóa chủ trương phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực giáo dục theo hướng chuyển mạnh thẩm quyền từ trung ương, cấp huyện về cấp tỉnh, cấp xã. Bộ GDĐT đề xuất tích hợp 9 nội dung sửa đổi vào các nghị định chuyên ngành đang xây dựng và đề nghị dừng trình Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 142/2025/NĐ-CP và Nghị định số 143/2025/NĐ-CP.
Chánh Văn phòng Trần Quang Nam trao đổi tại hội thảo
Đối với Thông tư số 27/2025/TT-BGDĐT, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 5 thủ tục hành chính; đồng thời cắt giảm 36 điều kiện kinh doanh, giảm 100 ngày giải quyết thủ tục hành chính và giảm khoảng 49,43 triệu đồng chi phí tuân thủ. Các nội dung tập trung vào giáo dục thường xuyên, hoạt động giáo dục kỹ năng sống, giáo dục ngoài giờ chính khóa và một số thủ tục có tính chất cấp phép, xác nhận, đánh giá chất lượng.
Lấy thực tiễn làm trung tâm xây dựng chính sách
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh vai trò của đội ngũ lãnh đạo, yêu cầu Vụ trưởng, Cục trưởng các đơn vị phát huy trách nhiệm của người đứng đầu, trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng các văn bản quy phạm pháp luật.
Theo Thứ trưởng, việc phối hợp xây dựng các phương án thực thi thủ tục hành chính cần được triển khai song hành với quá trình soạn thảo Nghị định nhằm bảo đảm khi văn bản được ký ban hành, các quyết định công bố thủ tục hành chính cũng được chuẩn bị đồng bộ để triển khai ngay.
Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh phát biểu tại hội thảo
Về tính đồng bộ của hệ thống văn bản, Thứ trưởng đề nghị rà soát kỹ các dự thảo Thông tư. Quan điểm xuyên suốt là các yêu cầu chuyên môn phải bảo đảm khoa học nhưng không được trở thành căn cứ làm phát sinh thêm hồ sơ, thủ tục hành chính, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.
Đánh giá về quy trình xây dựng chính sách hiện nay, Thứ trưởng cho rằng cần khắc phục tình trạng xây dựng văn bản theo tư duy quản lý hành chính thuần túy. Thay vào đó, phải lấy thực tiễn làm trung tâm, lắng nghe ý kiến từ cơ sở để xác định rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, từ đó đánh giá đầy đủ tác động của chính sách.
Thứ trưởng cũng đặc biệt lưu ý đến công tác truyền thông chính sách trong cả ba giai đoạn: trước, trong và sau khi ban hành. Việc truyền thông chưa đầy đủ sẽ dẫn đến tình trạng địa phương lúng túng, tiếp tục có văn bản hỏi lại những nội dung đã được quy định trong văn bản, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện.
Cuối cùng, Thứ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi từ quản lý hồ sơ giấy sang quản lý bằng dữ liệu số nhằm giảm tiếp xúc hành chính và cắt giảm các loại giấy tờ không cần thiết. Việc liên thông dữ liệu không chỉ giúp công tác quản trị giáo dục đồng bộ, chặt chẽ hơn mà còn góp phần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác xây dựng và quản lý pháp luật.
Chuyển từ quản trị hành chính sang kiến tạo phát triển
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc thay đổi tư duy trong xây dựng pháp luật và quản trị ngành: Chuyển từ quản trị hành chính đơn thuần sang quản trị kiến tạo.
Bộ trưởng khẳng định, pháp luật được ban hành để điều chỉnh thực tiễn, do đó phải nhìn từ góc độ người thụ hưởng và thực thi để xây dựng nội dung. Với tác động sâu rộng đến hàng triệu giáo viên, học sinh và hàng chục nghìn cơ sở giáo dục, mỗi văn bản quy phạm pháp luật phải lấy sự thuận tiện và hiệu quả thực tế của đối tượng chịu tác động làm thước đo cao nhất.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn phát biểu chỉ đạo tại hội thảo
Văn bản pháp luật phải đảm bảo tính mạch lạc, logic và dễ áp dụng. Thay vì chỉ đánh giá trên số lượng văn bản hay tiến độ hoàn thành, Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị, đặc biệt là Vụ Pháp chế và các Cục, Vụ chuyên môn phải thực hiện đánh giá tác động thực tế sau 1 năm, 3 năm hoặc 5 năm ban hành. Chính sách chỉ được coi là thành công khi giải quyết được các vấn đề lớn của ngành và thúc đẩy sự phát triển thực chất.
Để hiện thực hóa đổi mới, Bộ trưởng yêu cầu tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng điểm.
Hoàn thiện dứt điểm các văn bản để đơn giản hóa điều kiện kinh doanh; không chỉ sửa kỹ thuật mà phải rà soát thực chất từng thành phần hồ sơ. Tuyệt đối không để phát sinh thêm thủ tục mới trong quá trình sửa đổi.
Ưu tiên hoàn thành 3 dự thảo Nghị định về điều kiện đầu tư hoạt động trong lĩnh vực giáo dục (mầm non - phổ thông, đại học - cao đẳng và hợp tác quốc tế). Rà soát sửa đổi kịp thời các Thông tư thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng để bảo đảm đồng bộ với các Nghị định và không làm tái sinh thủ tục sau khi đã cắt giảm.
Sau khi Nghị định, Thông tư được ban hành, cần công bố kịp thời để bảo đảm các thủ tục đã cắt giảm hoặc đơn giản hóa không còn tồn tại trong cơ sở dữ liệu và thực tiễn giải quyết thủ tục hành chính.