Lịch sử ra đời của Ngày Thương binh - Liệt sĩ
Ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, mặc dù đất nước còn vô cùng khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đã đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo những chiến sĩ bị thương và gia đình có người hy sinh vì Tổ quốc.
Tháng 6 năm 1947, đại diện nhiều tổ chức quần chúng và cơ quan của Trung ương đã họp tại Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên để thống nhất đề nghị lấy một ngày trong năm làm Ngày Thương binh toàn quốc nhằm ghi nhận công lao của những người đã cống hiến cho sự nghiệp cách mạng.
Theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 27 tháng 7 năm 1947 được chọn là Ngày Thương binh toàn quốc. Trong bức thư gửi Ban tổ chức nhân dịp này, Người khẳng định:
"Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào mà các đồng chí chịu ốm yếu, què quặt. Vì vậy Tổ quốc, đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy."
Những lời căn dặn của Bác không chỉ thể hiện sự quan tâm sâu sắc đối với thương binh mà còn đặt nền móng cho chính sách ưu đãi người có công của Đảng và Nhà nước ta sau này.
Đến năm 1955, để ghi nhận đầy đủ công lao của những người đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc, Đảng và Nhà nước quyết định đổi tên ngày 27/7 thành Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Từ đó đến nay, ngày 27/7 trở thành ngày lễ tri ân thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.
Sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ và người có công
Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc đã ghi nhận biết bao tấm gương anh dũng, kiên cường của các thế hệ cha anh.
Hàng triệu thanh niên đã gác lại ước mơ, tình yêu và tuổi trẻ để lên đường chiến đấu. Biết bao người đã vĩnh viễn nằm lại trên các chiến trường từ Bắc vào Nam, trên những tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, trên các vùng biên giới, hải đảo và trong các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
Nhiều người trở về mang trên mình thương tật suốt đời, chịu đựng nỗi đau thể xác và tinh thần nhưng vẫn giữ vững phẩm chất cao đẹp của người lính Cụ Hồ, tiếp tục lao động, cống hiến và trở thành tấm gương sáng trong cộng đồng.
Không chỉ có những người trực tiếp cầm súng chiến đấu, còn có hàng triệu người hoạt động cách mạng, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, lực lượng vũ trang địa phương, cán bộ cơ sở, những người làm nhiệm vụ hậu cần, vận tải, thông tin liên lạc… đã góp phần làm nên những chiến thắng vẻ vang của dân tộc.
Máu của các anh hùng liệt sĩ đã tô thắm lá cờ Tổ quốc. Sự hy sinh của các thế hệ đi trước đã mang lại độc lập, thống nhất đất nước, tạo tiền đề để Việt Nam từng bước phát triển, hội nhập và vươn lên mạnh mẽ như hôm nay.
Đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" – giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam
Từ ngàn đời nay, dân tộc Việt Nam luôn coi trọng đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Ăn quả nhớ người trồng cây". Đây là một trong những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp nhất, được gìn giữ và phát huy qua nhiều thế hệ.
Đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, lòng biết ơn không chỉ được thể hiện bằng lời nói mà phải được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ, đảng viên và Nhân dân phải chăm lo chu đáo đời sống thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng. Người khẳng định việc chăm sóc người có công vừa là trách nhiệm, vừa là nghĩa vụ thiêng liêng của toàn xã hội.
Ngày nay, đạo lý ấy tiếp tục được kế thừa thông qua nhiều phong trào như "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn", "Toàn dân chăm sóc người có công với cách mạng", nhận phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, xây dựng nhà tình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ và nhiều hoạt động nhân văn khác.
Chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người có công
Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với người có công với cách mạng.
Hệ thống chính sách ưu đãi ngày càng được hoàn thiện, bảo đảm quyền lợi chính đáng của thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và các đối tượng người có công.
Các chế độ trợ cấp thường xuyên, bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ giáo dục, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, cải thiện nhà ở, điều dưỡng phục hồi sức khỏe, ưu đãi tín dụng và nhiều chính sách khác đã góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người có công.
Cùng với đó, các địa phương thường xuyên tổ chức rà soát, giải quyết hồ sơ tồn đọng, thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ theo quy định; đồng thời huy động nguồn lực xã hội để chăm lo tốt hơn cho các gia đình chính sách.
Đó không chỉ là việc thực hiện chính sách an sinh xã hội mà còn thể hiện đạo lý, trách nhiệm và sự tri ân của toàn dân tộc đối với những người đã cống hiến cho đất nước.
Những hoạt động tri ân mang ý nghĩa sâu sắc
Mỗi dịp tháng Bảy về, trên khắp mọi miền đất nước lại diễn ra nhiều hoạt động thiết thực và ý nghĩa.
Các đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước và địa phương tổ chức thăm hỏi, tặng quà thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công.
Các cơ quan, đơn vị, trường học, đoàn thể tổ chức dâng hương, dâng hoa tại các nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm; vệ sinh, chỉnh trang khuôn viên nghĩa trang; thắp nến tri ân; khám bệnh, cấp thuốc miễn phí; sửa chữa nhà tình nghĩa; trao học bổng cho con em gia đình chính sách; tổ chức gặp mặt, giao lưu truyền thống.
Đặc biệt, chương trình "Lễ thắp nến tri ân các Anh hùng liệt sĩ" được tổ chức vào tối 27 tháng 7 hằng năm đã trở thành hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Ánh nến lung linh trên hàng ngàn phần mộ liệt sĩ không chỉ thể hiện lòng biết ơn vô hạn mà còn nhắc nhở mỗi người dân về giá trị của hòa bình và trách nhiệm giữ gìn thành quả cách mạng.
Giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ
Một trong những ý nghĩa lớn nhất của Ngày Thương binh - Liệt sĩ là giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng và lòng biết ơn cho thế hệ trẻ.
Thế hệ hôm nay sinh ra trong hòa bình không được trực tiếp chứng kiến những năm tháng chiến tranh gian khổ. Vì vậy, việc tìm hiểu lịch sử, gặp gỡ nhân chứng lịch sử, tham quan di tích cách mạng, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ và tham gia các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa" sẽ giúp thanh thiếu niên hiểu rõ hơn giá trị của độc lập, tự do.
Từ đó hình thành ý thức trách nhiệm trong học tập, lao động, rèn luyện đạo đức, chấp hành pháp luật và tích cực tham gia xây dựng quê hương, đất nước.
Lòng yêu nước trong thời đại mới không chỉ được thể hiện bằng tinh thần sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc mà còn bằng việc học tập tốt, lao động sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và góp phần đưa Việt Nam phát triển bền vững.
Phát huy truyền thống, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp
Đối với mỗi địa phương, việc chăm lo người có công luôn là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài.
Các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần tiếp tục quan tâm thực hiện đầy đủ các chính sách ưu đãi đối với người có công; huy động các nguồn lực xã hội để chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho các gia đình chính sách; đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" trong cộng đồng.
Mỗi cán bộ, đảng viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tụy phục vụ Nhân dân, thực hiện tốt các chính sách đối với người có công, xem đó vừa là nhiệm vụ chính trị, vừa là tình cảm và đạo lý.
Mỗi người dân hãy tích cực tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa bằng những việc làm cụ thể như thăm hỏi, động viên các gia đình chính sách; chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ; tham gia đóng góp Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa"; giáo dục con cháu về truyền thống yêu nước và lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước.
Kết luận
Kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 không chỉ là dịp để tưởng nhớ và tri ân các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, Mẹ Việt Nam Anh hùng và những người có công với cách mạng mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm gìn giữ và phát huy những thành quả cách mạng đã được đánh đổi bằng biết bao hy sinh, mất mát.
Mỗi việc làm thiết thực hôm nay, dù nhỏ bé, đều góp phần tiếp nối truyền thống tốt đẹp của dân tộc, vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân và xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.
Nhân kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27 tháng 7, mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân hãy tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", tích cực tham gia các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", chăm lo đời sống người có công với cách mạng; đồng thời ra sức thi đua lao động, học tập, sáng tạo, góp phần xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp và phát triển bền vững. Đó chính là sự tri ân ý nghĩa và thiết thực nhất đối với những người đã hiến dâng trọn cuộc đời mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân.
Nguồn: Tác giả: Phòng VHXH xã Xuân Phú (https://xuanphu.dongnai.gov.vn/vi/news/thong-tin-tuyen-truyen/ky-niem-79-nam-ngay-thuong-binh-liet-si-27-7-1947-27-7-2026-784.html)