Khoa học, công nghệ (KH-CN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế- xã hội.
Tại tỉnh, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo chuyển biến tích cực trong hoạt động KH-CN, từng bước gắn nghiên cứu với thực tiễn, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương.
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển KH-CN, ĐMST và CĐS là một trong những đột phá chiến lược để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Trên cơ sở đó, tỉnh tập trung đổi mới hoạt động KH-CN theo hướng lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo, đưa kết quả nghiên cứu phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế- xã hội.
Thời gian qua, công tác phổ biến kiến thức KH-CN tại tỉnh được đổi mới cả về nội dung và phương thức triển khai. Thông qua hội nghị tập huấn, hội thảo khoa học, hội thi sáng tạo kỹ thuật và nền tảng số, nhiều tiến bộ kỹ thuật được chuyển giao đến người dân, doanh nghiệp (DN), tập trung vào ứng dụng công nghệ, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng và CĐS.
Hoạt động chuyển giao kết quả nghiên cứu ngày càng gắn với nhu cầu sản xuất. Tỉnh đã chuyển giao 7 quy trình kỹ thuật từ 5 đề tài KH-CN về chế biến, bảo quản và đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp; phối hợp nhân rộng nhiều mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và CĐS, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân.
Sở KH-CN đẩy mạnh phổ biến kiến thức về ĐMST, sở hữu trí tuệ và tiêu chuẩn chất lượng. Giai đoạn 2025-2026, nhiều chương trình đối thoại, hội thảo và tập huấn đã thu hút hơn 500 sinh viên, DN và đại diện cơ quan, đơn vị tham gia.
Những tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 470 đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp được chấp thuận và 401 văn bằng bảo hộ được cấp; gần 300 cán bộ quản lý, DN và hộ kinh doanh được tập huấn về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và truy xuất nguồn gốc, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm địa phương.
CĐS cũng tạo nền tảng nâng cao hiệu quả hoạt động KH-CN. Thông qua báo chí, phát thanh- truyền hình và nền tảng số, nhiều kết quả nghiên cứu, mô hình ứng dụng được lan tỏa rộng rãi.
Đến nay, 100% ấp, khóm trong tỉnh được phủ sóng mạng di động băng thông rộng; 915 trạm BTS 5G cùng 124 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 3,3 ngàn thành viên đang hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số và tri thức khoa học.
Ông Trần Văn Út Tám- Phó Giám đốc Sở KH-CN cho biết: Hiệu quả của hoạt động KH-CN được đo bằng số lượng đề tài nghiên cứu, quan trọng hơn là khả năng đưa kết quả nghiên cứu đến với người dân, DN và HTX. Vì vậy, phổ biến kiến thức KH-CN cần gắn với chuyển giao tri thức, thúc đẩy ĐMST và CĐS để tiến bộ khoa học thực sự vào cuộc sống.
Trong khi đó, ngành giáo dục được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng nguồn nhân lực phục vụ phát triển KH-CN và ĐMST. Ông Nguyễn Thành Khoa- Phó Trưởng Phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD-ĐT cho biết: Việc phổ biến kiến thức KH-CN cho học sinh có ý nghĩa quan trọng trong hình thành tư duy ĐMST và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thời gian tới, ngành giáo dục tiếp tục đẩy mạnh giáo dục STEM, nghiên cứu khoa học, CĐS và xây dựng hệ sinh thái ĐMST trong trường học, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phổ biến kiến thức KH-CN vẫn còn những hạn chế như tỷ lệ người dân, DN tiếp cận kết quả nghiên cứu chưa cao, số cơ sở được hỗ trợ trực tiếp còn ít so với nhu cầu thực tế. Vì vậy, ngành KH-CN cần tiếp tục đổi mới phương thức phổ biến tri thức theo từng nhóm đối tượng, đẩy mạnh số hóa tài liệu, khai thác hiệu quả kết quả nghiên cứu và tăng cường phổ biến kiến thức về sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của DN và HTX.
Ông Ngô Văn Tán- Chủ tịch Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh cho rằng: Phổ biến kiến thức KH-CN là cầu nối đưa tri thức đến với người dân và DN, góp phần lan tỏa ĐMST, thúc đẩy ứng dụng tiến bộ khoa học vào thực tiễn. Khi KH-CN được phát huy hiệu quả, sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội. Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần ĐMST và sự đồng hành của đội ngũ trí thức KH-CN, tỉnh có điều kiện xây dựng mô hình phát triển xanh, thông minh, bền vững, thích ứng với xu thế phát triển toàn cầu.
Nguồn: Báo Vĩnh Long (https://skhcn.vinhlong.gov.vn/portal/wpskhcn/sokhcn/page/xemtin.cpx?item=6a5ebbc01a3f9b30e046b309)